Witold Jurasz o SAFE: 15 pytań i odpowiedzi. "Czy pożyczka z SAFE ma wady? Tak, ma"
17 lutego 2026
Wokół pożyczki na zbrojenia w ramach unijnego programu SAFE wybuchła w Polsce kolejna polityczna awantura, w ramach której jedynie z rzadka dyskutuje się o meritum sprawy. Prezentujemy więc SAFE w 15 pytaniach i odpowiedziach.
Przeczytaj: Miliardy na obronność. Czym jest unijny program SAFE. Wyjaśniamy
1. Czy w ogóle potrzebujemy pożyczki?
Tak. Polska ma do spłacenia ok. 450 mld zł pożyczek zaciągniętych na zbrojenia. Już w tym roku na obronność przeznaczymy ponad 21 proc. wszystkich wydatków państwa. Innymi słowy, jesteśmy już gigantycznie zadłużeni i jeśli nie zaciągniemy kolejnych pożyczek, dalsze zakupy zbrojeniowe mogą okazać się niemożliwe.
2. Czy możemy pożyczyć taniej niż w ramach SAFE?
Nie, nie możemy. Oprocentowanie w ramach SAFE wyniesie nieco ponad 3 proc. Jest to pożyczka znacznie tańsza od tych zaciągniętych przez rząd PiS w Korei Południowej, która oprocentowana jest na poziomie 6,5 proc. rocznie, i w Stanach Zjednoczonych, która oprocentowana jest na poziomie 4,24 proc. Powyższe nie jest zarzutem w stosunku do rządów PiS, ale stwierdzeniem, że pożyczka w ramach SAFE jest po prostu tańsza. Jest ona też tańsza od pożyczki, którą moglibyśmy zaciągnąć obecnie w innych źródłach.
3. Dlaczego Niemcy nie pożyczają pieniędzy w ramach mechanizmu SAFE?
Dzieje się tak, gdyż Niemcy są od nas po pierwsze znacznie bogatsze i mają własne środki, a po drugie ich rating jest niestety wyższy od naszego, co oznacza, że Niemcy na światowych rynkach finansowych pożyczają taniej niż Polska.
4. Czy rację ma Jarosław Kaczyński, który napisał w serwisie X, że "wejście w program SAFE w takim kształcie to wieloletnie finansowe uzależnienie się od katalogu produktów, który został wskazany przez Komisję Europejską"?
Powyższe stwierdzenie jest całkowitą nieprawdą. O tym, jakie projekty Polska będzie realizować za pieniądze z SAFE, decydowało nawet nie Ministerstwo Obrony Narodowej, ale Sztab Generalny Wojska Polskiego. Co istotne, większość projektów była wymyślona jeszcze zanim w ogóle pojawił się program SAFE, który stał się jedynie źródłem pieniędzy.
5. Czy prawdą jest, że pieniądze, które Polska pożyczy, trafią do Niemiec?
Jest to nieprawda. Większość pieniędzy trafi do polskich podmiotów. W naszym kraju kupimy będące polską konstrukcją bojowe wozy piechoty Borsuk, systemy przeciwlotnicze Piorun, haubice samobieżne Krab, miny, systemy łączności, systemy antydronowe, amunicję artyleryjską, karabiny oraz wyposażenie osobiste.
Dwa duże projekty zagraniczne to zakup samolotów do tankowania w powietrzu, produkcji Airbusa, oraz śmigłowców szkolno-bojowych. Ani samoloty, ani śmigłowce nie są jednak niemieckie. Przykładowo Airbus jest konsorcjum kilku państw europejskich, w którym niemiecki rząd ma, owszem, udziały, ale wynoszą one ok. 11 proc., a większość akcji należy do prywatnych, głównie amerykańskich i brytyjskich, inwestorów.
6. Czy prawdą jest, że polski bojowy wóz piechoty Borsuk zbudowany jest z niemieckich komponentów?
Nie. Borsuk ma co prawda niemiecki silnik, ale zbudowany jest ze szwedzkiej stali, a strzelać będzie z amerykańskiej armaty. Niemiecki producent silników należy do brytyjskiego koncernu Rolls-Royce, który, zaznaczmy, nie ma nic wspólnego z producentem samochodów o tej samej nazwie i który — żeby było jeszcze zabawniej — należy w sporej części do amerykańskich inwestorów.
7. O czym to świadczy, że nawet w tym tekście staramy się udowodnić, że SAFE nie jest niemieckim narzędziem dominacji nad Europą?
Niemcy są członkiem NATO i, niezależnie od tego, że w przeszłości prowadziły wielokrotnie krytykowaną przez autora tego tekstu prorosyjską politykę, są też dziś największym donatorem zarówno zbrojeniowym, jak i finansowym Ukrainy. To, że w tym tekście staramy się udowodnić, że SAFE nie jest niemieckim narzędziem dominacji nad Europą, dowodzi, że znaczna część polskiej klasy politycznej żyje nie w 2026 r. a we wrześniu 1939 r.
8. Czy rację ma Jarosław Kaczyński, który stwierdził, że nie ma gwarancji, że pieniądze trafią do polskiego przemysłu zbrojeniowego i dodał, że PiS zawsze chciał silnej armii i dbał o rozwój Sił Zbrojnych RP?
Drugie zdanie jest prawdziwe. PiS rzeczywiście dbał o rozwój sił zbrojnych. Konstrukcja wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego sugeruje jednak, że PiS dbał również o rozwój polskiego przemysłu zbrojeniowego. Powyższe niestety nie jest prawdą. PiS w odniesieniu do polskiego przemysłu zbrojeniowego winien jest bowiem, podobnie zresztą jak wszystkie inne rządzące Polską ekipy, poważnych zaniedbań. Zamówienia realizowane w czasach rządów PiS (które w Onecie piórem autora tego tekstu, wielokrotnie były chwalone) realizowane były niemal wyłącznie w Korei Południowej i w Stanach Zjednoczonych, a nie w polskim przemyśle zbrojeniowym.
9. Czy prawdą jest, że Unia Europejska mogłaby zablokować wypłaty środków w ramach SAFE?
Tak. Tyle że po pierwsze skoro krytycy SAFE twierdzą, że Polska może pożyczyć pieniądze na wolnym rynku, to będzie to mogła zrobić również pod rządami PiS. Po drugie wynika z tego, że PiS zamierza prowadzić taką politykę, która skończy się nowym konfliktem z Brukselą. I wreszcie po trzecie intelektualną brawurą jest teza, że Niemcy chcą, byśmy dzięki SAFE kupili u nich sprzęt, ale potem chcą uniemożliwić nam zapłacenie za niego.
10. Czy pożyczka z SAFE ma wady?
Tak, ma. Podstawową wadą jest to, że można z niej sfinansować projekty, które mają być zrealizowane do maksimum 2030 r. Wyklucza to na przykład sfinansowanie z SAFE zakupu okrętów podwodnych. Okręty podwodne Polska, zaznaczmy w tym miejscu: Polska, kupiła nie w Niemczech, a w Szwecji.
11. Czy prawdą jest, że okręty podwodne mogliśmy kupić w USA?
Nie. Amerykanie od lat budują już okręty wyłącznie z napędem nuklearnym, a Polska takich nigdy nie planowała kupić. Amerykanie zaś ich nie sprzedają.
12. Czy pożyczka SAFE uderza w związki ze Stanami Zjednoczonymi?
Tak, ale pod warunkiem, że przyjmiemy, że nie powinniśmy budować bojowych wozów piechoty w Polsce, tylko kupić je w Stanach Zjednoczonych. A więc zamiast Piorunów kupić amerykańskie Stingery i nie rozwijać własnych zdolności w zakresie produkcji amunicji, zamiast tego kupując amunicję w Stanach Zjednoczonych. Tak naprawdę jednak dzięki SAFE, który to program zakłada spłatę zadłużenia w okresie aż do 2070 r., zyskujemy możliwość realizacji kolejnych zamówień w Stanach Zjednoczonych. Nie bylibyśmy ich w stanie zrealizować, gdybyśmy na bieżące, kierowane do polskiego przemysłu zbrojeniowego zamówienia, musieli brać pożyczkę, którą musielibyśmy spłacać w znacznie krótszym terminie, niż w wypadku pożyczki unijnej.
13. Czy możliwe jest, że USA lobbują przeciwko SAFE.
Nie, chyba że zależy im na tym, byśmy, nie będąc realnie bezpieczni, pozostali tym samym zależni od Stanów Zjednoczonych.
14. Czy słusznie rząd utajnił listę projektów, które mają być zrealizowane w ramach SAFE?
Oczywiście, że nie. Rosjanie mają w Brukseli, a być może niestety też w Polsce, dostatecznie wielu szpiegów, by już dawno listę poznać. Rząd, utajniając listę, jedynie po raz kolejny udowodnił, jak fatalnie prowadzi komunikację.
15. Czy prawdą jest, że część zamówień ma trafić do firmy Polska Amunicja, której prezesem jest były poseł Platformy Obywatelskiej, Paweł Poncyliusz, co — jak argumentują politycy PiS i związani z nią publicyści — ma być skandalem?
Powyższe jest prawdą. Tyle że nie jest skandalem. Po pierwsze Poncyliusz był wcześniej posłem PiS, a po drugie Polska Amunicja należy do WB Electronics, czyli jednego z nielicznych odnoszących realne sukcesy międzynarodowe polskich koncernów zbrojeniowych.
W całej sytuacji zabawne jest to, że Polską Amunicję jako złego luda za rządów PO przedstawia PiS. Za czasów rządów PiS, ów rząd za rozmowy z Polską Amunicją atakował zaś… Donald Tusk (bo Poncyliusz był posłem PiS). Ataki na tę firmę pokazują paranoję, którą stała się polska polityka. Koncern zbrojeniowy za rządów PiS jest atakowany przez PO za pisizm, a za rządów PO — przez PiS za platformerskość. To, czy umie wyprodukować amunicję, czy nie umie, nikogo nie interesuje.
Poniżej streszczenie artykułu:
- Program SAFE umożliwia Polsce zaciągnięcie tańszej pożyczki na zbrojenia, z oprocentowaniem nieco ponad 3%.
- W ramach pożyczki major part of the funds will be allocated to polskich podmiotów na zakup sprzętu wojskowego.
- Istnieją wady pożyczki, takie jak ograniczenia do projektów realizowanych do 2030 roku.
- Obawy o wpływ SAFE na współpracę z USA są nieuzasadnione, a pożyczka pozwala na realizację zamówień amerykańskich w dłuższym czasie.
- Kwestie polityczne i obawy związane z nomenklaturą projektów również są poruszane, zwłaszcza w kontekście komunikacji rządu.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz