Zbigniew Ziobro "uwięziony" w USA? Wyjaśniamy, które decyzje mają dziś dla niego znaczenie
27 maja 2026
Zabieganie Zbigniewa Ziobry o unieważnienie węgierskich dokumentów nie ma już praktycznego znaczenia, choć bez nich będzie "uwięziony" w USA. Jeśli były minister sprawiedliwości nie zamierza opuszczać USA, to już ich nie potrzebuje. Dziś potrzebny jest mu status uchodźcy.
Polacy znów żyją sprawą Zbigniewa Ziobro, któremu prokuratura chce postawić 26 zarzutów dotyczących nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości. To wciąż jednak będzie bardzo trudne. Od teraz bowiem Polska musi współpracować w tej sprawie nie z Węgrami, ale z USA, co już wyjaśnialiśmy w Business Insider Polska.
Czytaj więcej: Czy Zbigniew Ziobro wróci do Polski? Choć jest w USA, to prawo wciąż go chroni. I to nie węgierskie
Z analizy prawnej wynika, że celem Zbigniewa Ziobry powinno być rozpoczęcie procedury azylowej w USA. Póki będzie w toku, a rząd amerykański będzie mu sprzyjał, to deportacja mu nie grozi. Oto dlaczego.
Co oficjalnie wiemy o statusie Zbigniewa Ziobry?
Przemysław Nowak, rzecznik Prokuratury Krajowej, potwierdził, że Zbigniew Ziobro 9 maja wyleciał z Mediolanu do Nowego Jorku. Umożliwiły mu to dwa dokumenty: paszport genewski przyznany przez Węgry i amerykańska wiza. Agencja Reutera poinformowała, że ucieczkę Zbigniewa Ziobry z Węgier do Stanów Zjednoczonych ułatwił zastępca sekretarza stanu USA Christopher Landau.
Nowak dodał, że gdyby podejrzany był poszukiwany Europejskim Nakazem Aresztowania, o co śledczy wnosili od 10 lutego, to wyjazd byłby niemożliwy.
Do tej pory jednak sąd nie podjął decyzji o ENA, który umożliwiłby poszukiwanie Zbigniewa Ziobry, ale tylko na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej. I długo jej nie podejmie nie tylko z powodu braku prawomocnego wyroku w sprawie aresztu. Jak donosi "Rzeczpospolita", sędziowie, którzy mają zajmować się wnioskiem prokuratury o wydanie europejskiego nakazu aresztowania (ENA) za Zbigniewem Ziobrą, nie zrobią tego do końca sierpnia, bo będą korzystać z urlopu. A Ziobro może korzystać z wolności, tyle że poza Polską, bo tu jest ścigany.
Równocześnie może też rozpocząć się na Węgrzech procedura pozbawienia Ziobry azylu, a co za tym idzie paszportu genewskiego, który umożliwił mu wyjazd do USA.
Radosław Sikorski, minister spraw zagranicznych, poinformował, że Polska już zwróciła się do Węgier z prośbą o unieważnienie wydanych tam Ziobrze dokumentów.
Tyle że z analizy prawnej wynika, że węgierskie dokumenty nie mają już znaczenia dla Zbigniewa Ziobry, o ile nie zamierza na razie opuszczać Stanów Zjednoczonych. Ważne jest dla niego, aby uzyskać status uchodźcy w USA.
Czy Zbigniew Ziobro potrzebuje paszportu w USA?
Jak mówi nam adwokat Jarosław Kurpiejewski, wygaśnięcie paszportu Zbigniewa Ziobry nie będzie wpływało na możliwość ubiegania się przez niego o azyl ani na kontynuowanie samej procedury azylowej.
— Nie ma wymogu, aby osoba ubiegająca się o azyl miała ważny paszport przez cały czas trwania postępowania. Wielu wnioskodawców nie ma ważnych paszportów, a kwalifikacja do uzyskania azylu nie zależy od ważności paszportu — wyjaśnia Jarosław Kurpiejewski, partner w kancelarii KBiW, adwokat w Nowym Jorku.
Dodaje, że samo złożenie wniosku o azyl nie zapewnia automatycznie trwałej ochrony przed deportacją.
— Niemniej rząd USA na ogół nie może odesłać osoby ubiegającej się o azyl do kraju pochodzenia, dopóki wniosek o azyl nie zostanie rozpatrzony. Prawo wymaga, aby każdy, kto złoży szczery wniosek o azyl, otrzymał fair hearing, czyli uczciwe przesłuchanie w sądzie przed decyzją o ewentualnej deportacji — dodaje mecenas.
Tymczasem zgodnie z amerykańskim prawem imigracyjnym zwykle nie można usunąć osoby z USA bez tzw. final order of removal, czyli ostatecznego nakazu deportacji. Ta zasada wynika z zagwarantowanego przez konstytucję prawa do due process (czyli należytego procesu) i dotyczy w tym zakresie wszystkich osób przebywających w USA, niezależnie od statusu imigracyjnego.
W pewnych okolicznościach Ziobro mógłby zostać potencjalnie umieszczony w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców (ośrodku detencyjnym), bo samo złożenie wniosku o azyl przed tym nie chroni. Na ten moment jednak taki scenariusz jest trudny do wyobrażenia.
Bez paszportu Ziobro będzie "uwięziony" w USA
Co ważne, legalny status w USA określany jest na podstawie okresu dozwolonego pobytu, a nie ważności paszportu po wjeździe. Każdy, kto wjeżdża do USA, wypełnia formularz I-94, czyli cyfrową kartę wjazdu i wyjazdu (Arrival/Departure Record). Dokument ten określa maksymalny legalny czas pobytu w USA.
Jak jednak zaznacza mec. Kurpiejewski, wygaśnięcie ważności paszportu po legalnym wjeździe nie powoduje samo w sobie zakończenia okresu legalnego pobytu przyznanego przez wizę i formularz I-94. Brak dokumentów podróży utrudni wyjazd i ponowny powrót do USA, ale nie sam pobyt. Bez paszportu, czy to polskiego, czy genewskiego, Ziobro będzie jakby "uwięziony" w Stanach Zjednoczonych, ale nie zagrożony deportacją z powodu nielegalnego pobytu.
— Kluczowym czynnikiem jest to, czy dana osoba przekroczyła okres pobytu dozwolony przez I-94 lub czy naruszyła warunki swojej wizy. Nawet jeśli wiza pana Zbigniewa Ziobry wygaśnie, a sprawa o azyl będzie aktywnie rozpatrywana, to na jego koncie nie powinny gromadzić się dni nielegalnej obecności. To będzie tzw. autoryzowany czas pobytu w USA na czas rozpatrywania wniosku o azyl — wyjaśnia Jarosław Kurpiejewski.
Co do zasady państwa strony Konwencji genewskiej nie wydalą uchodźcy, legalnie przebywającego na ich terytoriach, z innych powodów niż bezpieczeństwo państwowe lub porządek publiczny. Wydalenie takiego uchodźcy może nastąpić jedynie na podstawie decyzji podjętej zgodnie z przewidzianą przez prawo procedurą. Co więcej, Konwencja przyznaje takiemu uchodźcy rozsądny okres na staranie o legalne przyjęcie w innym państwie.
Inaczej może być w stosunku do osoby skazanej prawomocnym wyrokiem, a Ziobro nie usłyszał nawet zarzutów.
Jeśli zaś Zbigniew Ziobro uzyska azyl, to może też otrzymać od USA nowy Genewski Dokument Podróży. Trudności i ograniczenia pojawią się wtedy, gdy polskie sądy zdecydują o jego areszcie i wydaniu ENA.
Azyl zaś przyznaje się najczęściej, gdy jest to niezbędne do zapewnienia ochrony oraz gdy przemawia za tym ważny interes państwa, w którym przebywa osoba prześladowana (w tym przypadku interes USA).
Radosław Sikorski nie wie, w jaki sposób Ziobro spełnia te warunki. Jego zdaniem prędzej czy później były polski minister sprawiedliwości będzie powodem wielkiego wstydu dla administracji amerykańskiej. Na ten moment USA dają mu schronienie.
Poniżej streszczenie artykułu:
- Zbigniew Ziobro, były minister sprawiedliwości, obecnie przebywa w USA, gdzie mógłby zacząć procedurę ubiegania się o azyl.
- Jego węgierskie dokumenty utrudniają, ale nie uniemożliwiają mu otrzymania statusu uchodźcy w USA.
- Przemysław Nowak potwierdził, że Ziobro wyleciał z Węgier do USA z dokumentami, które mogą teraz stracić na znaczeniu.
- Brak ważnego paszportu nie wyklucza możliwości ubiegania się o azyl ani nie prowadzi do nielegalnego pobytu w USA.
- Zbigniew Ziobro może pozostać w USA, ale może być "uwięziony" bez paszportu, co utrudni mu podróże.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz